Overkapping maken: zo doe je het stap voor stap

Een overkapping maken is goed te doen als doe-het-zelver, zolang je een duidelijk plan hebt. Je kiest een type constructie, verzamelt de juiste materialen, controleert of je een vergunning nodig hebt en bouwt de overkapping stap voor stap op. In dit artikel lees je precies hoe dat werkt.

Vergunning: dit moet je eerst uitzoeken

Voordat je begint met bouwen, check je of je een omgevingsvergunning nodig hebt. In veel gevallen mag je een kleine overkapping vergunningsvrij plaatsen, maar dat hangt af van de afmetingen, de locatie op het perceel en de regels van je gemeente. Een overkapping aan de achterkant van je woning is vaker vergunningsvrij dan een vrijstaande constructie vooraan.

Als vuistregel geldt: een bijbehorend bouwwerk aan de achterkant of zijkant van een woning mag vergunningsvrij zijn als het maximaal 4 meter hoog is, niet meer dan de helft van het achter- of zijerf beslaat, en het achtererfgebied niet groter dan 150 m² wordt bebouwd. Dit zijn de algemene regels uit het Besluit omgevingsrecht, maar jouw gemeente kan afwijkende regels hanteren. Kijk dit altijd na via het omgevingsloket (omgevingsloket.nl) of vraag het na bij je gemeente.

Materialen kiezen voor je overkapping

De meest gebruikte materialen voor een zelf te maken overkapping zijn hout en aluminium. Hout is makkelijker te bewerken met standaard gereedschap en geeft een warme uitstraling. Aluminium is onderhoudsarmer en roest niet, maar vraagt meer vakmanschap om mee te werken.

Voor het dak heb je meerdere keuzes. Dakplaten van polycarbonaat laten licht door en zijn lichtgewicht. Hout met dakpannen of bitumen geeft een meer gesloten, stevige look. Golfplaten van staal of aluminium zijn goedkoop en snel te leggen. Kies je dakvorm op basis van de stijl van je woning en de gewenste lichtinval.

Wat je minimaal nodig hebt voor een houten overkapping:

• Staanders (palen) van geïmpregneerd hout, minimaal 9 x 9 cm of 10 x 10 cm
• Gordingen (liggers) voor de dakconstructie
• Dakplaten of andere dakbedekking
• Ankerplaten of instelbare poeren om de palen op te bevestigen
• Schroeven, bouten en moeraankers die geschikt zijn voor buitengebruik (roestvrij of verzinkt)
• Een betonboor, accuboormachine, zaag en waterpas

Overkapping maken: het stappenplan

Stap 1: Ontwerp en maten bepalen
Schets je overkapping op papier met de exacte afmetingen. Een gangbare breedte is 3 tot 4 meter, de diepte vaak 2,5 tot 3,5 meter. Zorg dat de dakpanelen of platen passen binnen je maten, zodat je zo min mogelijk hoeft te zagen.

Stap 2: Fundering aanleggen
Palen zet je op een stabiele ondergrond. Gebruik ankerplaten die je in een betonnen fundering giet, of kies voor verstelbare poeren die je op bestaand beton plaatst. Laat betonmortel minimaal 24 tot 48 uur uitharden voordat je verder bouwt. Controleer met een meetlint of de hoekpunten haaks zijn (gebruik de 3-4-5-methode: als een driehoek zijden heeft van 3, 4 en 5, dan is de hoek exact 90 graden).

Stap 3: Palen plaatsen
Zet de palen in de ankerplaten en bevestig ze stevig. Controleer met een waterpas of elke paal echt recht staat, zowel aan de voor- als zijkant. Soms is een tijdelijke schoor handig om de palen op hun plek te houden terwijl je verdergaat.

Stap 4: Bovenbalk en gordingen monteren
Bevestig de bovenliggende balk (de ringbalk of muurbalk) op de palen. Als je de overkapping tegen de gevel aanbouwt, gebruik dan een muuranker om de constructie aan de muur te bevestigen. Leg daarna de gordingen op de ringbalk, met een tussenafstand van ongeveer 60 tot 80 cm, afhankelijk van het type dakplaat.

Stap 5: Dakvlak aanbrengen
Leg de dakplaten of planken op de gordingen en bevestig ze met geschikte schroeven of dakschroeven met rubberring. Begin altijd aan de onderkant en werk naar boven, zodat de platen elkaar dakpansgewijs overlappen en regenwater goed afloopt. Verwerk de naden aan de zijkanten met afsluitprofielen om tocht en water buiten te houden.

Stap 6: Afwerken
Behandel onbehandeld hout met een buitenbeits of houtbeschermingsproduct. Controleer alle verbindingen nog eens op stevig zitten. Hang eventueel goten en een regenpijp aan als het dakvlak groot is.

Veelgemaakte fouten bij het zelf bouwen van een overkapping

Een van de meest gemaakte fouten is onvoldoende fundering. Palen die niet diep of stevig genoeg zijn verankerd, kunnen gaan verschuiven of zelfs omwaaien bij harde wind. Zorg ook dat de dakhelling voldoende is. Een te vlak dak zorgt voor waterophoping, wat dakplaten beschadigt of doet doorzakken. Een helling van minstens 5 tot 10 graden is een veilige ondergrens voor de meeste dakplaten.

Verder onderschatten veel doe-het-zelvers de tijd die het kost om alles waterpas en haaks te krijgen. Sla die stap niet over: een scheve constructie wordt bij elke volgende stap alleen maar moeilijker te herstellen.

Een overkapping maken is een haalbaar project voor de meeste doe-het-zelvers met basiservaring in houtbewerking. Met een goede voorbereiding, de juiste materialen en een realistisch tijdsplan bouw je in een weekend een stevige overkapping die jaren meegaat.