Hoe hoog mag een overkapping zijn? De regels op een rij

Een overkapping in de achtertuin mag zonder vergunning maximaal 3 meter hoog zijn aan de laagste zijde, mits je aan alle voorwaarden van het vergunningvrij bouwen voldoet. Staat de overkapping binnen 2,5 meter van de achtergevel van je woning? Dan mag de bouwhoogte oplopen tot maximaal 4 meter. Dit zijn de landelijke regels uit het Besluit omgevingsrecht (Bor), maar let op: sommige gemeenten of bestemmingsplannen wijken hiervan af.

De maximale hoogte van een overkapping zonder vergunning

Voor een vergunningvrije overkapping in het achtererfgebied gelden twee situaties, afhankelijk van waar je de overkapping plaatst ten opzichte van je huis:

• Binnen 2,5 meter van de achtergevel: maximale bouwhoogte van 4 meter.
• Buiten die zone van 2,5 meter: maximale bouwhoogte van 3 meter.

Naast de hoogte zijn er meer voorwaarden. De overkapping mag niet meer dan 50% van het achtererfgebied bebouwen. Ook mag het totale bebouwde oppervlak (inclusief bijgebouwen die er al staan) niet groter zijn dan 150 m². Overschrijd je een van deze grenzen, dan heb je alsnog een omgevingsvergunning nodig.

Hoe bereken je de bouwhoogte van een overkapping?

De bouwhoogte wordt gemeten vanaf het aansluitende afgewerkte terrein tot het hoogste punt van de overkapping. Bij een plat dak is dat eenvoudig: de hoogte van de wanden plus de dikte van het dak. Bij een schuin dak of een overkapping met een nok geldt de nok als hoogste punt. Een praktisch voorbeeld: heb je een overkapping met staanders van 2,5 meter en een licht hellend pannendak dat aan de top 3,2 meter bereikt? Dan is 3,2 meter de maatgevende bouwhoogte.

Hoogte aan de zijkant en bij de buren

Grenst de overkapping aan het erf van de buren? Dan speelt de hoogte aan die zijde ook een rol voor de privacy en lichtinval bij de buren. Er is geen aparte wettelijke grens voor de zijkant, maar de algemene maximumhoogte blijft gelden. Wel kan de burenregeling uit het Burgerlijk Wetboek een rol spelen als jouw overkapping overlast veroorzaakt, bijvoorbeeld door schaduw of waterafvoer op het perceel van de buur. Dat is een civielrechtelijk verhaal en staat los van de vergunningplicht.

Wanneer heb je toch een vergunning nodig?

Een vergunning is altijd nodig als je een van de volgende situaties hebt:

• De overkapping is hoger dan 4 meter (ook al staat hij binnen 2,5 meter van de achtergevel).
• De overkapping staat in het voorerfgebied, zijerfgebied of langs een openbare weg.
• Het bebouwde deel van je achtertuin overschrijdt 50% of de 150 m²-grens.
• Je woning ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht.
• Het bestemmingsplan of de omgevingsvisie van jouw gemeente stelt strengere eisen.

Controleer altijd het bestemmingsplan via ruimtelijkeplannen.nl of de website van je gemeente. Wat landelijk vergunningvrij is, kan lokaal toch vergunningplichtig zijn door aanvullende regels.

Hoe hoog mag een overkapping zijn bij een woonhuis aan de voorkant?

Aan de voorkant van de woning, dus in het voorerfgebied, gelden veel strengere regels. Vergunningvrij bouwen is hier nauwelijks mogelijk. Een overkapping boven de voordeur of langs de straat valt in vrijwel alle gevallen onder vergunningplichtig bouwen, ongeacht de hoogte. Gemeenten beoordelen dit ook sneller vanuit welstand, omdat de voorgevel bepalend is voor het straatbeeld.

Weet je het niet zeker? Vraag een principeuitspraak aan bij je gemeente of gebruik het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl) om te controleren of jouw specifieke situatie vergunningvrij is. Dat kost niets en voorkomt dat je achteraf moet slopen of aanpassen.