Zonnepanelen: wat je echt moet weten voor je begint

Zonnepanelen liggen op steeds meer daken in Nederland. Dat is niet zo vreemd, want de voordelen zijn duidelijk: je wekt zelf stroom op, je betaalt minder aan de energieleverancier en je doet iets goeds voor het milieu. Toch weten veel mensen niet precies hoe zo’n systeem werkt, wat het kost en welke regelingen er bestaan. In deze blog lees je alles wat je nodig hebt om een goede keuze te maken.

Hoe zonne-energie werken in de praktijk

Een zonnepaneel zet zonlicht om in elektriciteit. Dat gebeurt via zonnecellen, kleine eenheden in het paneel die reageren op licht. De stroom die daarbij vrijkomt is gelijkstroom. Een omvormer zet die om naar wisselstroom, zodat je hem thuis kunt gebruiken. Op zonnige dagen wek je vaak meer stroom op dan je verbruikt. Die stroom kun je terugleveren aan het net. Tot voor kort mocht je die teruggeleverde stroom volledig verrekenen met wat je zelf gebruikte. Dat systeem heet salderen. Vanaf 2027 verdwijnt dat en krijg je een vergoeding van de energieleverancier voor de stroom die je teruglevert. Die vergoeding is lager dan wat je betaalt voor stroom die je afneemt, dus het loont steeds meer om zelf opgewekte energie ook zelf te gebruiken, bijvoorbeeld via een thuisaccu of door grote apparaten overdag aan te zetten.

Kosten en terugverdientijd van zonnepanelen

De aanschaf van een systeem met zonnepanelen kost gemiddeld tussen de 4.000 en 8.000 euro, afhankelijk van het aantal panelen en de kwaliteit van de omvormer. Dat klinkt als veel, maar de terugverdientijd ligt in Nederland gemiddeld tussen de 7 en 10 jaar. Na die periode bespaar je puur en simpel op je energierekening. Panelen gaan doorgaans 25 tot 30 jaar mee, dus de periode dat je er financieel voordeel van hebt is lang. Belangrijk om te weten: de btw op de aanschaf van zonnepanelen voor woningen is sinds 2023 0%. Dat maakt de aankoop een stuk goedkoper dan een paar jaar geleden. Je hoeft dus geen 21% btw meer te betalen, wat vroeger al snel honderden euro’s scheelde.

Subsidies en financiële regelingen

Naast het 0% btw tarief zijn er meer regelingen die de aanschaf aantrekkelijk maken. Via de Energiebespaarregeling kun je als huiseigenaar een lening afsluiten voor energiebesparende maatregelen, waaronder zonne-energie. De rente op die lening is laag en in sommige gevallen krijg je ook subsidie via je gemeente of provincie. Het is verstandig om op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) te kijken welke regelingen op dit moment beschikbaar zijn, want dat verandert regelmatig. Voor mensen met een lager inkomen bestaan er soms extra mogelijkheden via lokale subsidies of collectieve inkoopregelingen waarbij de gemeente een rol speelt. Huurders zijn afhankelijk van hun verhuurder, maar ook daar zijn steeds meer initiatieven waarbij woningcorporaties panelen plaatsen op sociale huurwoningen.

Waar je op moet letten bij de installatie

Niet elk dak is even geschikt. Een dak dat op het zuiden gericht is en weinig schaduw heeft, levert de meeste opbrengst. Oost en west georiënteerde daken werken ook goed, al is de opbrengst iets lager. Een installateur berekent vooraf hoeveel stroom je kunt verwachten op basis van de ligging en het oppervlak van je dak. Voor de meeste woningen heb je geen vergunning nodig voor het plaatsen van panelen, maar bij monumenten of beschermde stadsgezichten gelden andere regels. Vraag dit na bij je gemeente als je twijfelt. Kies een erkend installateur die is aangesloten bij een branchevereniging zoals Techniek Nederland. Zo weet je zeker dat het werk vakkundig wordt uitgevoerd en dat je garantie krijgt op zowel de panelen als de installatie.

Veelgestelde vragen

Hoeveel panelen heb ik nodig voor een gemiddeld huishouden?
Een gemiddeld huishouden in Nederland verbruikt ongeveer 3.000 tot 3.500 kilowattuur per jaar. Om dat te dekken heb je ruwweg 8 tot 12 panelen nodig, afhankelijk van de ligging van je dak en het vermogen van de panelen. Een installateur kan een berekening op maat maken.

Wat gebeurt er met mijn panelen als ik ga verhuizen?
Als je verhuist, blijven de panelen op het huis achter. Ze verhogen vaak de woningwaarde, waardoor je de investering deels terugkrijgt via een hogere verkoopprijs. Je kunt ook afspraken maken met de koper over een vergoeding voor de panelen.

Is een thuisaccu de moeite waard naast zonnepanelen?
Een thuisaccu slaat de overtollige stroom op die je overdag opwekt, zodat je die ’s avonds of ’s nachts kunt gebruiken. Nu het salderen in 2027 verdwijnt, wordt een accu aantrekkelijker. De aanschafkosten zijn nog relatief hoog, maar die dalen jaar na jaar. Het hangt af van je verbruikspatroon of een accu voor jou de moeite loont.

Kan ik ook zonnepanelen laten plaatsen als huurder?
Als huurder mag je zonder toestemming van de verhuurder geen panelen op het dak laten plaatsen. Vraag dit na bij je verhuurder of woningcorporatie. Sommige verhuurders bieden zelf programma’s aan waarbij ze panelen plaatsen en de huurder korting krijgt op de energierekening.