Hoge temperatuur warmtepomp: wat het is en wanneer het de juiste keuze is

Een hoge temperatuur warmtepomp verwarmt water tot wel 70 graden Celsius, terwijl een standaard warmtepomp uitkomt op 35 tot 55 graden. Dat verschil klinkt technisch, maar het heeft grote praktische gevolgen: met een hoge temperatuur warmtepomp kun je een bestaande cv-installatie met radiatoren gewoon blijven gebruiken, zonder dat je het hele verwarmingssysteem hoeft te vervangen.

Juist voor bestaande woningen is dat interessant. De meeste huizen in Nederland hebben radiatoren die zijn ontworpen voor water van 60 tot 70 graden. Een gewone warmtepomp haalt dat niet, en dan moet je óf vloerverwarming aanleggen óf grotere radiatoren plaatsen. Een hoge temperatuur warmtepomp omzeilt dat probleem direct.

Hoe werkt een hoge temperatuur warmtepomp?

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater, en verplaatst die naar het verwarmingssysteem in je woning. Bij een standaard warmtepomp is de temperatuur die je aan de afgiftezijde kunt leveren beperkt. Een hoge temperatuur warmtepomp gebruikt een andere compressor en soms een ander koudemiddel, waardoor hij dezelfde hoeveelheid warmte op een hogere temperatuur kan leveren.

Dat hogere temperatuurniveau kost meer energie dan bij een lage temperatuur warmtepomp. De COP (coëfficiënt of performance, de verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte elektriciteit) ligt bij hoge temperatuurwerking lager dan bij lage temperatuurwerking. Concreet: waar een warmtepomp op 35 graden misschien een COP van 4 haalt, daalt dat bij 70 graden richting 2 tot 2,5. Je verbruikt dus relatief meer stroom voor dezelfde hoeveelheid warmte.

Toch blijft een hoge temperatuur warmtepomp op het gebied van energieverbruik efficiënter dan een traditionele cv-ketel op gas, die nooit boven een rendement van 100% uitkomt. Een warmtepomp levert altijd meer energie dan hij verbruikt.

Voor welke situaties is de hoge temperatuur warmtepomp geschikt?

De hoge temperatuur warmtepomp is bij uitstek bedoeld voor situaties waar aanpassing van het afgiftesysteem niet wenselijk of haalbaar is. Denk aan:

• Woningen met bestaande radiatoren die zijn berekend op hoge aanvoertemperaturen (60 tot 70 graden).
• Oudere of slecht geïsoleerde woningen waar lage temperatuurverwarming simpelweg niet genoeg warmte levert.
• Woningen waar vloerverwarming leggen te duur of te ingrijpend is (denk aan houten vloeren of een monumentale woning).
• Situaties waar de warmtepomp ook warm tapwater van voldoende temperatuur moet leveren (minimaal 60 graden is aanbevolen om legionella te voorkomen).

Is je woning al goed geïsoleerd en heb je vloerverwarming of grote lage temperatuurradiatoren? Dan is een gewone (lage temperatuur) warmtepomp waarschijnlijk een betere keuze. Die werkt efficiënter en is doorgaans goedkoper in aanschaf.

Wat zijn de nadelen?

Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat een hoge temperatuur warmtepomp niet voor iedereen de slimste keuze is. De twee voornaamste nadelen zijn het lagere rendement en de aanschafprijs. Omdat de pomp harder moet werken om die hoge temperatuur te halen, verbruikt hij meer elektriciteit per eenheid warmte. Bij hoge elektriciteitsprijzen telt dat op.

Verder geldt: hoe slechter de isolatie van je woning, hoe meer warmte er per uur nodig is en hoe groter het systeem moet zijn. Een hoge temperatuur warmtepomp lost het isolatieprobleem niet op; het maakt de woning alleen verwarmbaar zonder extra ingreep aan de radiatoren. Op de lange termijn betaalt extra isolatie zich bijna altijd terug, ook als je een hoge temperatuur warmtepomp installeert.

Hoge temperatuur warmtepomp combineren met een cv-ketel

Een veelgebruikte tussenoplossing is een hybride systeem: een hoge temperatuur warmtepomp in combinatie met een bestaande cv-ketel. De warmtepomp verwarmt het huis bij milde buitentemperaturen, de ketel springt bij als het buiten hard vriest en de vraag naar warmte piekt. Zo haal je de meeste winst in de maanden dat het rendement van de warmtepomp het hoogst is, zonder dat je inboet op comfort bij strenge vorst.

Dit hybride scenario is populair in Nederland, omdat het de overgang naar volledig elektrisch verwarmen stap voor stap mogelijk maakt, zonder dat je meteen het volledige systeem hoeft om te bouwen.

Veelgestelde vragen

Tot welke temperatuur verwarmt een hoge temperatuur warmtepomp?
Tot 70 graden Celsius aan de aanvoerzijde. Dat is genoeg voor bestaande radiatoren en voor de productie van warm tapwater op een veilige temperatuur.

Is een hoge temperatuur warmtepomp geschikt voor een slecht geïsoleerde woning?
Beter dan een gewone warmtepomp, maar isolatie verbeteren blijft de meest slimme eerste stap. Hoe beter de isolatie, hoe minder warmte je nodig hebt en hoe efficiënter elke warmtepomp werkt.

Wat is het verschil met een hybride warmtepomp?
Een hybride warmtepomp is een combinatie van een warmtepomp en een cv-ketel in één systeem. Een hoge temperatuur warmtepomp is een type warmtepomp op basis van het temperatuurniveau dat hij levert. De twee kunnen gecombineerd worden.

Krijg ik subsidie voor een hoge temperatuur warmtepomp?
In Nederland kun je via de ISDE-regeling (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) subsidie aanvragen voor warmtepompen. Controleer bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of het specifieke model waarvoor je kiest op de subsidielijst staat, want niet elk model komt automatisch in aanmerking.

Een hoge temperatuur warmtepomp is geen compromisloze oplossing, maar in de juiste situatie een slimme stap richting aardgasvrij verwarmen. Vooral als het aanpassen van je radiatoren of het aanleggen van vloerverwarming geen reële optie is, biedt dit type warmtepomp een praktisch alternatief dat direct werkt met je bestaande installatie.