Geluid van een warmtepomp: hoe hard is het en wanneer is het een probleem?

Het geluid van een warmtepomp bedraagt bij de meeste nieuwe modellen zo’n 55 decibel wanneer het apparaat op volle toeren draait. Dat is vergelijkbaar met het geluid van een koelkast of een gewoon gesprek op korte afstand. Of dat als hinderlijk wordt ervaren, hangt af van de plek waar de warmtepomp staat, de afstand tot slaapkamers en buren, en hoe stil de omgeving verder is.

Hieronder lees je wat die 55 decibel precies betekent, wanneer het geluid wettelijk een probleem wordt, en wat je kunt doen als je er last van hebt.

Wat betekent 55 decibel in de praktijk?

Decibel is geen lineaire schaal. Een verschil van 10 dB klinkt voor het menselijk oor ruwweg twee keer zo hard. Ter vergelijking: fluisteren is ongeveer 30 dB, een koelkast zoemt op 40 dB, en een normaal gesprek op een meter afstand ligt rond de 60 dB. Een warmtepomp op 55 dB zit daar net onder.

Overdag valt dat geluid in de meeste straten nauwelijks op. ’s Nachts, als de omgeving stiller is, kan datzelfde apparaat opeens veel meer opvallen. Zeker als de buitenunit van de warmtepomp vlak naast een slaapkamerraam staat, van jou of van je buurman.

Het geluidsniveau daalt bovendien naarmate je verder weg staat. Op twee meter afstand is het geluid al merkbaar zachter dan op één meter. Op vijf meter is het verschil nog groter. Waar je de buitenunit plaatst, bepaalt dus voor een groot deel hoeveel geluidshinder er in de praktijk ontstaat.

Geluid warmtepomp en de wettelijke normen

In Nederland gelden voor warmtepompen bij woningen geluidsnormen die zijn vastgelegd in het Activiteitenbesluit milieubeheer. De norm voor het geluid op de gevel van een naburige woning is in de dagperiode (07:00 tot 19:00 uur) maximaal 45 dB(A), in de avondperiode (19:00 tot 23:00 uur) maximaal 40 dB(A), en in de nachtperiode (23:00 tot 07:00 uur) maximaal 35 dB(A).

Die normen gelden niet voor het geluid dat de warmtepomp zelf maakt, maar voor het geluid dat bij de buren aankomt. Een warmtepomp van 55 dB op één meter afstand kan dus nog steeds aan de normen voldoen, zolang de buurwoning ver genoeg weg staat en er geen weerkaatsing optreedt door muren of schuttingen. Andersom: een “stille” warmtepomp van 45 dB kan alsnog problemen geven als hij pal naast de slaapkamer van de buren staat.

Waar zit het geluid precies vandaan?

Het geluid van een warmtepomp komt uit twee bronnen. De ventilator die lucht aanzuigt, produceert een continue ruis. De compressor zorgt voor een mechanisch, zoekend geluid dat soms iets varieert in toonhoogte. Moderne warmtepompen met een invertorgestuurde compressor zijn stiller dan oudere on/off-modellen, omdat ze niet steeds starten en stoppen maar het vermogen geleidelijk aanpassen. Het aanloopmoment, het opstarten van de compressor, is namelijk vaak het luidste punt in de werking.

Sommige warmtepompen hebben ook een ontdooicyclus die ’s nachts actief wordt. Daarbij kan een andere geluidstoon hoorbaar zijn. Dit duurt doorgaans maar een paar minuten, maar kan ’s nachts opvallen als de omgeving stil is.

Wat kun je doen tegen geluidsoverlast?

Als je zelf last hebt van het geluid van je eigen warmtepomp, of als buren klagen, zijn er een aantal praktische stappen:

• Plaatsing aanpassen: Zet de buitenunit zo ver mogelijk van slaapkamerramen en perceelgrenzen. Een paar meter extra afstand maakt al een merkbaar verschil.
• Anti-trillingselementen: Trillingen van de compressor gaan via de muur of vloer verder de woning in. Rubberen trillingsdempers onder de unit verminderen dit.
• Geluidswerende schermen: Een scherm of schutting tussen de warmtepomp en de buurwoning kan het geluid met enkele decibellen verminderen. Let op dat je de luchtstroming niet blokkeert; dat verlaagt het rendement.
• Nachtmodus: Veel warmtepompen hebben een stille nachtstand waarbij het vermogen wordt beperkt. Dat gaat ten koste van capaciteit, maar kan overlast in de nacht voorkomen.
• Meting laten uitvoeren: Als buren officieel klagen, kan een akoestisch adviseur of de gemeente een meting uitvoeren om te toetsen of je aan de normen voldoet.

Hoe kies je een stille warmtepomp?

Bij de aanschaf van een warmtepomp is het verstandig om het geluidsniveau op te zoeken in de technische specificaties. Dit staat meestal vermeld als dB(A) op één meter afstand. Modellen onder de 50 dB(A) gelden als relatief stil. Sommige fabrikanten vermelden ook het geluidsniveau in de nachtmodus, wat een realistischer beeld geeft van de nachtelijke situatie.

Kijk ook naar de plaatsingsrichtlijnen van de fabrikant en vraag bij de installateur naar de verwachte geluidssituatie op jouw specifieke locatie, zeker als je een kleine tuin hebt of direct naast een buurwoning woont.

Het geluid van een warmtepomp hoeft geen probleem te zijn, maar het vraagt wel aandacht bij de plaatsing. Met een goede locatiekeuze, eventuele dempende maatregelen en een modern stil model valt er voor de meeste woningen een werkbare situatie te vinden.