Warmtepomp in een appartement: dit moet je weten

Een warmtepomp in een appartement plaatsen is mogelijk, maar vraagt meer voorbereiding dan in een vrijstaande woning. De isolatiegraad van je appartement, de toestemming van de Vereniging van Eigenaren (VvE) en het type warmtepomp bepalen samen of het haalbaar is. Hieronder lees je wat er bij komt kijken en waar je tegenaan kunt lopen.

Waarom isolatie zo bepalend is bij een warmtepomp in een appartement

De meeste warmtepompen leveren maximaal 55 graden warmwater aan de cv-installatie. Dat is minder dan een traditionele cv-ketel, die vaak op 70 tot 80 graden draait. In slecht geïsoleerde appartementen is die lagere temperatuur niet genoeg om het huis comfortabel warm te krijgen. Je hebt dan grotere radiatoren of vloerverwarming nodig om genoeg warmte af te geven aan de ruimte.

Is je appartement goed geïsoleerd, met dubbel of driedubbel glas, dakisolatie en geïsoleerde gevels, dan werkt een warmtepomp een stuk efficiënter. Een appartement heeft bovendien het voordeel dat je buren aan de zijkanten warmte “lekken”, wat je verbruik drukt. Dat maakt goed geïsoleerde appartementen soms zelfs geschikter voor een warmtepomp dan slecht geïsoleerde tussenwoningen.

Welk type warmtepomp past in een appartement?

Niet elk type warmtepomp is even geschikt voor een appartement. Dit zijn de meest voorkomende opties:

• Lucht-water warmtepomp: de meest gebruikte optie. De buitenunit staat buiten (op het balkon, dak of gevel) en de binnenunit vervangt de cv-ketel. Dit type is relatief betaalbaar en relatief makkelijk te plaatsen, maar de buitenunit produceert geluid en vraagt toestemming van de VvE voor plaatsing op gemeenschappelijke ruimtes.
• Hybride warmtepomp: een combinatie van een warmtepomp en een gewone cv-ketel. De warmtepomp doet het meeste werk; de ketel springt bij als het buiten erg koud is of als er veel warmte nodig is. Dit is een minder ingrijpende stap dan een volledig elektrische warmtepomp en werkt ook bij matige isolatie.
• Collectieve warmtepomp: steeds meer appartementencomplexen stappen over op een warmtepomp voor het hele gebouw. De VvE besluit dan als geheel over de aanschaf. Dit is vaak goedkoper per woning dan individuele oplossingen en vermijdt het gedoe van losse buitenunits.
• Lucht-lucht warmtepomp: warmt de lucht in je appartement direct op, maar koppelt niet aan de bestaande cv-installatie. Handig als aanvulling of in kleine ruimtes, maar geen volledige vervanging van de cv.

De rol van de VvE bij een warmtepomp in het appartement

Woon je in een appartement, dan ben je bijna altijd lid van een VvE. Voor het plaatsen van een warmtepomp heb je in de meeste gevallen toestemming van de VvE nodig, zeker als de buitenunit op het dak, de gemeenschappelijke gevel of een gedeeld balkon komt. De VvE beheert die gemeenschappelijke delen en mag bepalen wat er wel en niet aan veranderd wordt.

Vraag dit formeel aan bij de VvE, bij voorkeur met een technisch plan van de installateur. Sommige VvE’s hebben al een beleid voor verduurzaming; andere moeten hier nog over nadenken. Wil de VvE niet meewerken, dan kun je als individuele bewoner moeilijk verder. Het loont om mede-eigenaren te informeren over de voordelen, zodat er draagvlak ontstaat voor een collectieve aanpak.

Praktische aandachtspunten bij plaatsing

Bij het plaatsen van een warmtepomp in een appartement zijn er een paar concrete zaken om rekening mee te houden:

• Geluid: een buitenunit produceert geluid, vergelijkbaar met een airco. In een dichtbebouwde omgeving met balkons dicht op elkaar kan dit overlast geven bij buren. Kies een unit met een laag geluidsniveau (uitgedrukt in decibel) en let op de plaatsing.
• Ruimte: de binnenunit (warmtepompboiler of lucht-waterunit) neemt meer ruimte in dan een cv-ketel. In een appartement is de technische ruimte vaak beperkt. Meet dit goed op voor je een keuze maakt.
• Elektra: een warmtepomp gebruikt elektriciteit. Je verbruik stijgt, maar je gasrekening daalt (of verdwijnt bij een all-electric systeem). Controleer of de elektrische aansluiting in het appartement voldoende capaciteit heeft.
• Subsidie: de ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie) is in Nederland beschikbaar voor warmtepompen, ook voor appartementseigenaren. Controleer de actuele voorwaarden via RVO.nl, want die kunnen jaarlijks wijzigen.

Wanneer is een warmtepomp in een appartement géén goed idee?

Er zijn situaties waarin een warmtepomp nu niet de beste keuze is. Is het appartement slecht geïsoleerd en heeft de VvE geen plannen om dat aan te pakken, dan levert een warmtepomp onvoldoende resultaat. Je verbruikt dan meer stroom dan nodig, zonder dat het echt comfortabel wordt. Wacht in dat geval eerst op betere isolatie of kies voor een hybride variant als tussenstap.

Ook als de VvE geen toestemming geeft voor een buitenunit en er geen collectief plan is, kom je als individuele bewoner weinig verder. In dat geval is lobbyen binnen de VvE voor een gebouwbrede aanpak de meest realistische route.

Een warmtepomp in een appartement is absoluut haalbaar, maar vereist de juiste voorbereiding: check eerst de isolatiewaarde van je woning, overleg met de VvE en kies het type warmtepomp dat past bij jouw situatie. Doe je dat goed, dan kan ook een appartementsbewoner fors besparen op energiekosten en bijdragen aan een lager gasverbruik.